[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 25، شماره 104 و 103 - ( 5-1398 ) ::
جلد 25 شماره 104 و 103 صفحات 37-57 برگشت به فهرست نسخه ها
داده‌ها و تحلیلپی‌آمدهای اجتماعی بلایای طبیعی: (موردِ زلزله بم)
محمد ترکاشوند مرادآبادی*
چکیده:   (81 مشاهده)
 رخدادهای طبیعی یا انسانی در برخی مواقع خسارت‌هایی به جوامع انسانی تحمیل کرده و لذا از آنها به عنوان بحران نام برده می‌شود. خسارت ناشی از بحران‌ها نه تنها به وسعت و عمق آنها بستگی دارد، بلکه مقاومت و اقدامات پیشگیرانه جوامع انسانی نیز در آن دخیل است. بحران‌های طبیعی و از جمله آنها زلزله، یکباره رخ داده و باعث می‌شود وقایع اجتماعی از حالت طبیعی خود خارج شود. خارج شدن وقایع از حالت عادی خود، همراه خواهد بود با به وجود آمدن شکل‌های جدیدی از پدیده‎های اجتماعی که گاه در شکل مسئله ظاهر خواهند شد.
زلزله بم روند طبیعی واقعه مرگ را تغییر داده است. هم تعداد مرگ‌ها را تغییر داده و هم نوع مرگ‌ها بر حسب سن و جنس. تعداد مرگ‌ها در سال وقوع زلزله بیش از 50 برابر سال‌های دیگر است و نکته مهمتر اینکه مرگ‌ها به لحاظ سن و جنس کاملا متفاوت از مرگ‌های طبیعی هستند. انتظار است، تحت تاثیر خارج شدن مرگ از حالت طبیعی خود، مسائل جدیدی در حوزه اجتماعی و مناسبات آن شکل گرفته باشد.
روش تحقیق حاضر در تشخیص اثر زلزله بر پدیده‌های اجتماعی،مقایسه داده‌های جمعیتی در سال‌های قبل و بعد از زلزله و همچنین مقایسه داده‌های محدوده زلزله با محدوده خارج از زلزله است. نتایج نشان دهنده این است که متفاوت بودن مرگ‌ها بر حسب سن و جنس، باعث شده تغییراتی در مناسبات اجتماعی در سطح خانواده‌ها به وجود آید. کوچک شدن بعد خانوار، به همراه افزایش خانواده‌های زن سرپرست و خانواده‌های جوان سرپرست، از این گونه تغییرات هستند.
اگرچه داده‌های مورد استفاده در تحقیق به صورت مستقیم در ارتباط با زلزله بم جمع‌آوری نشده بودند، یافته‌ها حاکی از این بود که با روش بکارگرفته شده، از همین داده‌ها نیز می‌توان به تحلیل پیامدهای بحران­ها پرداخت. داده‌ها و تحلیل آنها نقش بسزایی در شناخت پیامدهای اجتماعی بحران‌ها دارند. برخی از پیامدها به صورت پنهان وجود داشته و ممکن است در مدت زمان طولانی پس از بحران نیز پایدار باشند. جمع‌آوری داده‌های دقیق‌تر  و مستمر حتی در سال‌های بعد از بحران، می‌تواند به شناخت مسائل جدیدی در مناسبات اجتماعی منجر گردد، تا برنامه‌ریزی‌های بهتری در کاهش پیامدهای اجتماعی منفی پس از بحران صورت پذیرد.
 
 
واژه‌های کلیدی: بلایای طبیعی، بحران، داده، مسائل اجتماعی، زلزله بم، کرمان، ایران
متن کامل [PDF 602 kb]   (30 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۸/۵/۲۳ | پذیرش: ۱۳۹۸/۵/۲۳ | انتشار: ۱۳۹۸/۵/۲۳
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


ترکاشوند مرادآبادی محمد. داده‌ها و تحلیلپی‌آمدهای اجتماعی بلایای طبیعی: (موردِ زلزله بم) . فصلنامه جمعیت. 1398; 25 (104 و 103) :37-57

URL: http://populationmag.ir/article-1-528-fa.html



دوره 25، شماره 104 و 103 - ( 5-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله جمعیت Population Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3961